Gdy miliony zastanawiały się, co tak naprawdę działo się za ciężkimi drzwiami rezydencji na Florydzie, on po prostu miał do nich klucze. Janusz Banasiak, w aktach występujący jako „John”, przez ponad dwie dekady był nie tylko zarządcą, ale cieniem Jeffreya Epsteina. Był drugą najważniejszą osobą w hierarchii, znał kody do alarmów i widział rzeczy, które mrożą krew w żyłach. Dziś wiemy, że to właśnie ten polski wątek okazał się gwoździem do trumny w jednym z największych skandali w historii USA.
Od nauczyciela matematyki do "Bestii z Wall Street". Mroczne imperium, w którym odnalazł się Polak
Aby zrozumieć rolę Banasiaka, trzeba spojrzeć na świat, w którym przyszło mu pracować. Jeffrey Epstein nie od zawsze był miliarderem z prywatną wyspą. W latach 70. pracował jako nauczyciel matematyki w prestiżowej Dalton School w Nowym Jorku, mimo że... nie posiadał nawet wykształcenia wyższego. To kłamstwo było fundamentem jego kariery.
Prawdziwe pieniądze i wpływy przyszły w 1976 roku, gdy dzięki rekomendacji Alana Greenberga trafił na Wall Street do banku Bear Stearns. To tam nauczył się manipulować ludźmi i pieniędzmi. Właśnie w tym świecie blichtru, kłamstw i niewyobrażalnego bogactwa, swoje miejsce znalazł Janusz Banasiak. Polak stał się trybem w maszynie, która przez lata działała bez zarzutu, ukrywając przed światem potworne zbrodnie swojego twórcy.
Prawa ręka i logistyk. To jego twarz widziały jako pierwszą
Przez ponad 20 lat Janusz Banasiak pełnił funkcję głównego zarządcy nieruchomości (house manager) w Palm Beach na Florydzie i w Nowym Jorku. Ale nazywanie go "zarządcą" to niedopowiedzenie. W strukturze personelu zajmował drugie miejsce w hierarchii. Nie był tylko administratorem dbającym o czyste ręczniki – był głównym logistykiem tego chorego przedsięwzięcia.
Banasiak był osobą pierwszego kontaktu. Z dokumentów wynika, że to on organizował transport i logistykę dla „gości” sprowadzanych z Polski i Europy Wschodniej. To jego twarz widziały młode dziewczyny, gdy odbierano je z lotniska i zawożono do luksusowych apartamentów. Zarządzał kalendarzem spotkań, znał hasła do sejfów i kody do alarmów. Co więcej, to on wypłacał gotówkę kobietom, które trafiały do rezydencji pod pretekstem "masaży". Był perfekcyjnym organizatorem w fabryce krzywdy.
„Wchodziły uśmiechnięte, wychodziły zdezorientowane”. Polak nie bawił się w eufemizmy
Milczenie Banasiaka trwało latami, ale pękło podczas głośnego procesu Ghislaine Maxwell. Polak stał się kluczowym świadkiem oskarżenia, a jego zeznania wstrząsnęły salą sądową. Banasiak nie bawił się w dyplomację. Beznamiętnie opisał mechanizm, który stał się codziennością w rezydencji miliardera.
Zeznał, że regularnie widywał u Epsteina bardzo młode dziewczyny, które wyglądały na nieletnie. Opisał rolę Maxwell, która budowała fałszywą atmosferę zaufania i "pracy", podczas gdy rzeczywistość była brutalna. Jego słowa do dziś brzmią jak wyrok:
Widywałem młode dziewczyny, które wchodziły do domu uśmiechnięte, a wychodziły po godzinie zdezorientowane i smutne.
Banasiak potwierdził, że system był szczelny: Maxwell werbowała, Epstein wykorzystywał, a on – Banasiak – dbał o to, by logistyka i finanse tego procederu się zgadzały.
Polska modelka w mailach do szefowej agencji i "kolekcjoner" Fibak
Akta Epsteina to kopalnia wiedzy nie tylko o Banasiaku. Wypłynęły w nich nazwiska, które doskonale znamy z pierwszych stron gazet. Prawdziwą bombą okazała się korespondencja dotycząca Sandry Kubickiej. W 2015 roku Epstein wysłał maila bezpośrednio do Faith Kates, szefowej potężnej agencji Next Model Management. Finansista wprost pytał o polską modelkę, zachwycając się jej urodą. Kubicka zareagowała na te doniesienia z przerażeniem:
W tamtym okresie byłam dość popularną w Stanach Zjednoczonych modelką. Świadomość, że taki człowiek zwrócił na mnie uwagę i mogłam stać się jego ofiarą, jest dla mnie po prostu przerażająca i obrzydliwa. Nie znałam Jeffreya Epsteina, nigdy go nie spotkałam, a o jego istnieniu i odrażających czynach dowiedziałam się dopiero z doniesień medialnych i z dokumentu na Netflixie.
W dokumentach przewija się również nazwisko Wojciecha Fibaka. Słynny tenisista utrzymywał kontakty z Epsteinem w Paryżu i Nowym Jorku. Przy jego nazwisku w "czarnej księdze" widniała adnotacja 'Fine Arts Investments', co sugeruje relacje biznesowe. Fibak tłumaczył to krótko:
Podobnie jak wiele innych osób publicznych, należeliśmy do kręgu związanego z inwestycjami w sztukę i nieruchomości. Kontakt z września 2013 r. dotyczył mojej działalności kolekcjonerskiej.
W tle pojawia się też modelka Mariana Idźkowska, która korespondowała z Epsteinem w latach 2014–2015, co tylko potwierdza, jak mocno finansista interesował się kierunkiem wschodnioeuropejskim.
Immunitet za prawdę. Luksusowa pensja zamknęła mu usta na lata?
Dlaczego Janusz Banasiak, wiedząc tak wiele i biorąc czynny udział w logistyce, nie trafił za kratki? Amerykańscy śledczy zagrali va banque. Uznali Polaka za "płotkę" niezbędną do złapania "grubej ryby". Potraktowali go jak sprawne narzędzie w rękach potwora – pracownika uzależnionego od luksusowej pensji i statusu, który za cenę wolności musiał wydać swoich mocodawców.
Amerykańska prokuratura zaoferowała mu immunitet w zamian za pełną współpracę. Banasiak stanął przed wyborem: lojalność wobec Epsteina (który zmarł w celi w 2019 roku) albo własna skóra. Wybrał to drugie, dostarczając dowodów, które pomogły skazać Ghislaine Maxwell.
Janusz Banasiak uniknął więzienia i zniknął z radarów mediów, ale cena, jaką zapłacił, jest wysoka. Jego nazwisko już na zawsze pozostanie w aktach obok trzech milionów stron dowodów na ludzką krzywdę, jako człowieka, który przez 20 lat trzymał klucze do piekła i otwierał drzwi, gdy pukało zło.
