Niezapomniana babka Rozalia ze "Świata według Kiepskich", wybitna aktorka, która w wieku 88 lat brawurowo zagrała mężczyznę, a prywatnie – kobieta o niezwykłym charakterze. Jej życie uczuciowe było równie barwne i niekonwencjonalne, a jedyna wielka miłość do żonatego i starszego o 26 lat reżysera wywołała w swoim czasie niemały skandal. Mało kto wiedział, że miała dwie daty urodzenia, a w czasie wojny cudem uniknęła śmierci z bronią w torebce.
Od babki Kiepskiej do Nikifora. Na rolę życia czekała do 88. urodzin
Choć szersza publiczność pokochała ją jako ekscentryczną Rozalię Kiepską ze "Świata według Kiepskich", największe uznanie krytyków przyniosła jej rola, która wydawała się niemożliwa. W 2004 roku, mając 88 lat, Krystyna Feldman wcieliła się w postać malarza-prymitywisty w filmie "Mój Nikifor". Jej kreacja tytułowego bohatera, Nikifora Krynickiego, była tak autentyczna, że przyniosła jej nagrodę Orła i międzynarodowe uznanie. Reżyser Krzysztof Krauze nie miał wątpliwości, kogo obsadzić. Jak wspominała aktorka, usłyszała od niego:
Tylko dwie osoby w Polsce mogłyby tę rolę zagrać (...) Jacek Woszczerowicz i pani. On już dawno nie żyje, więc nie ma pani wyjścia.
filmpolski.pl
Kariera Feldman trwała niemal siedem dekad, ale to właśnie role pod koniec życia, jak ta w filmie "To ja złodziej", ugruntowały jej status legendy. Urodzona we Lwowie w artystycznej rodzinie, z ojcem aktorem szekspirowskim i matką śpiewaczką operową, od początku wiedziała, że jej miejsce jest na scenie. Gdy jako młoda dziewczyna próbowała się buntować, matka szybko sprowadziła ją na ziemię.
Siedź cicho, smarkaczu, i graj, co ci dają
I grała – zawsze prawdziwie, bo jak sama mówiła: "Ja zawsze ciężko pracowałam. Każdego bohatera szukałam w sobie".
Miłość do żonatego reżysera starszego o 26 lat. "Żyliśmy na kocią łapę"
Krystyna Feldman w młodości nie narzekała na brak adoratorów, jednak jej serce zabiło mocniej tylko raz. Mężczyzną jej życia okazał się starszy o 26 lat reżyser, Stanisław Bryliński. Poznali się w 1947 roku, a ona, choć nie grała w jego spektaklu, przychodziła na każdą próbę, by go oglądać. Początkowo jednak nic nie zapowiadało wielkiego uczucia.
Najpierw jednak czułam do niego niechęć. Ale jak zaczął snuć te swoje rozmowy o teatrze, to mnie wzięło. To był szalenie kulturalny pan, z klasą. (...) Strasznie byłam łasa na jego opowieści.
Ich związek od początku był skomplikowany. Bryliński był żonaty i związany z inną kobietą, dla Feldman postanowił jednak uporządkować swoje życie. Mieszkali razem bez ślubu, co w tamtych czasach budziło kontrowersje.
Żyliśmy na kocią łapę, ale wszyscy nas brali za małżeństwo
– kwitowała aktorka. Ich szczęście brutalnie przerwała nagła choroba. Zanim jednak Bryliński trafił do szpitala, zdążył jeszcze przeżyć chwilę historycznej radości.
Zdążył jeszcze radośnie przeżyć śmierć Stalina. Zabroniłam mu wtedy wychodzić z domu, bo powiedział, że będzie szedł po Piotrkowskiej, głównej ulicy w Łodzi, i śpiewał.
Niedługo potem zdiagnozowano u niego zapalenie opon mózgowych. Feldman robiła wszystko, by go uratować, kupując na czarnym rynku niedostępne leki. Niestety, Stanisław Bryliński zmarł 10 października 1953 roku. Aktorka już nigdy nikogo tak nie pokochała.
Twarda babka nie tylko na ekranie. "To nie była taka ciepła babunia"
Krystyna Feldman miała charakter ze stali, co udowadniała przez całe życie. W czasie wojny służyła jako łączniczka Armii Krajowej. Pewnego dnia cudem uniknęła śmierci, gdy z torebki wypadł jej pistolet tuż przed nosem niemieckiego patrolu. "Dopiero wtedy dotarło do mnie, że tuż obok przeszła kostucha" – wspominała. Tę zadziorność zachowała na zawsze. Jej serialowy wnuczek ze „Świata według Kiepskich”, Andrzej Grabowski, mówił o niej bez ogródek:
"To była osoba, która potrafiła być czasem niemiła i złośliwa. (...) potrafiła dokuczyć, potrafiła powiedzieć prawdę w oczy. To nie była taka ciepła babunia"
Nie bała się walczyć o swoje, nawet jeśli oznaczało to awanturę. Gdy w Poznaniu tułała się po hotelach, w końcu nie wytrzymała i wparowała do dyrekcji teatru.
Demony we mnie wstąpiły. Pamiętam, jak wleciałam do teatru, jak wpadłam do dyrekcji, to mury się zatrzęsły
– opowiadała. Poskutkowało.
Swoją niezłomność pokazała również w obliczu śmiertelnej choroby. Gdy zdiagnozowano u niej now0twór płuc, świadomie zrezygnowała z leczenia i sama zaplanowała swój pogrzeb.
Jednak największa tajemnica wyszła na jaw blisko dekadę po jej odejściu. W jej mieszkaniu odnaleziono rękopis dramatu jej autorstwa, "Światła, które nie gasną". Aktorka, która nigdy nikomu nie zdradziła swoich pisarskich ambicji, po raz ostatni zaskoczyła wszystkich, zabierając ten sekret niemal do grobu.
