Quantcast

Nagroda Nobla - co warto o niej wiedzieć?

Nagroda Nobla - co warto o niej wiedzieć?

Nagroda Nobla - co warto o niej wiedzieć?

Pexels

Przyznanie Nagrody Nobla jest to największy zaszczyt, jaki naukowiec, literat bądź działacz społeczny mógłby otrzymać. Przyznawana jest w sześciu kategoriach w tym z dziedziny np. medycyny, literatury czy ekonomii. Laureaci są w ten sposób doceniani za swoją wpływową pracę na rzecz społeczeństwa i jej praktycznego rozwoju. Wśród wyróżnionych znalazło się też kilku Polaków.

Reklama

Co to jest Nagroda Nobla?

Nagroda Nobla jest to najbardziej prestiżowe wyróżnienie na świecie. Ustanowione na życzenie fundatora Alfreda Nobla, który był wynalazcą dynamitu i szwedzkim przedsiębiorcą. Nagrodę Nobla można otrzymać z następujących dziedzin: literatura, fizyka, chemia, fizjologia, medycyna, a także Pokojowa Nagroda Nobla. Wręczenie Nagrody Nobla odbywa się zawsze w rocznicę śmierci Alfreda Nobla, czyli 10 grudnia.

Jakie są zasady wręczania Nagrody Nobla?

Laureaci Nagrody Nobla nie mogą być spokrewnieni z osobami reprezentującymi komitet. Oprócz tego laureaci muszą żyć w chwili nominacji. Tylko kilka razy wręczono nagrodę osobom zmarłym, jednak w chwili nominacji laureaci żyli. Co istotne lista nominowanych jest utajniona na 50 lat.

Każdy z laureatów otrzymuje złoty medal, dyplom honorowy, a także znaczną kwotę pieniężną. Wymiar finansowy zmieniał się przez lata. Laureaci Nagrody Nobla mogli liczyć w ubiegłym roku na kwotę w wysokości 10 mln koron szwedzkich (tj. ponad 4 miliony złotych).
otrzymała Nobla wikipedia.pl
Nagrody Nobla są przyznawane co roku w poniżej wymienionych dziedzinach:

-dziedzinie nauk ekonomicznych - wręczane przez Szwedzki Bank Narodowy,

-dziedzinie fizjologii i medycyny -uhonorowany przez Instytut Karolinska,

-dziedzinie literatury - wręczane przez Akademię szwedzką,

-dziedzinie fizyki i chemii - przyznawana przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk,

-Pokojowa Nagroda Nobla - przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski.

Wyróżnienie przyznawane w poszczególnych kategoriach nieznacznie się od siebie różnią. Laureat wyróżniony za literaturę musi być jeden, a np. w naukach ścisłych może być kilku.

Laureatom, którym przyznawany jest Nobel muszą wnieść swój wkład w dzieje ludzkości. Ich osiągnięcia muszą pod względem praktycznym przyczynić się ludziom do rozwoju świata i nauki. Właśnie dlatego kapituła nie przyznaje nagrody matematykom, ponieważ ich teorie nie wkomponowują się w specyfikę ludzkiego doświadczenia praktycznego.

Nagroda Nobla - Polacy

Nagrody Nobla przyznawano również i naszym rodakom. Najczęściej to poeci zostali docenieni, choć nie tylko. Poniżej pełna lista Polaków oraz osób posiadających polskie korzenie:

-Maria Skłodowska-Curie -Nagroda Nobla została jej przyznana po raz pierwszy w 1903 roku w dziedzinie fizyki,

-Maria Skłodowska-Curie w 1911 roku została jej przyznana Nagroda Nobla w dziedzinie chemii,

-Lech Wałęsa - Nagroda Nobla otrzymana w 1983 roku w kategorii nagroda pokojowa,

-Józef Rotblat - otrzymał pokojową Nagrodę Nobla w 1995 roku.

-Jerzy Owsiak - Pokojowa Nagroda Nobla - plotkowano, że to właśnie w tej kategorii założyciel WOŚP-u miał zostać nominowany w 2019 roku, lecz informacja się nie potwierdziła.
Jerzy Owsiak na finale wośp MW Media

Laureaci literackiej nagrody Nobla - polscy poeci

-Henryk Sienkiewicz - Nagroda Nobla w dziedzinie literatury. Nagrodę Nobla otrzymał w 1905 roku,

-Władysław Reymont - Nagroda Nobla otrzymana w dziedzinie literatury. Przyznano ją w 1924 roku,

-Czesław Miłosz - wyróżnienie literackie przyznane w 1980 roku,

-Olga Tokarczuk - literacka Nagroda Nobla. Przyznano jej ją w 2018 roku.

Nobel - ciekawostki

Najmłodszy laureat Nagrody Nobla w historii miał, a dokładniej miała w chwili wręczenia 17 lat. To Pakistanka Malala Yousafzai została uhonorowana za walkę o prawo do edukacji dla młodych dziewcząt. Premier Pakistanu nazwał ją "dumą Pakistanu".

Z kolei najstarszym laureatem w historii został amerykański ekonomista Ronald Coase. Nagrodę Nobla otrzymał w 1991 roku w wieku 80 lat za wyróżnienia w dziedzinie ekonomii. Zmarł w 2013 roku w wieku 102 lat w Chicago.
https://www.tvn24.pl/olga-tokarczuk-odbiera-nagrode-nobla-transmisja-online-na-zywo,992130,s.html
W 2018 roku wybuch skandal. Akademia Szwedzka zapowiedziała, że Nagroda Nobla nie zostanie przyznana w tym roku, ponieważ zaufanie do tej instytucji znacznie się zmniejszyło. Wszystko przez męża członkini Akademii, który upublicznił tajne informacje na temat nagrodzonych, został oskarżony o molestowanie i gwałt dokonany na kilkunastu kobietach, w tym księżniczce Wiktorii. Przez aferę odeszło z komitetu połowa jej składu, przede wszystkim literaturoznawcy. W następnym roku Nobel za wyróżnienie literackie powędrował do Olgi Tokarczuk za wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją przekracza granice jako formę życia.

Reklama
Reklama