Łojotokowe zapalenie skóry - co musisz wiedzieć

Drożdżaki w ŁZS

W wielu badaniach udowodniono związek pomiędzy rozwojem i ciężkością przebiegu łojotokowego zapalenia skóry a kolonizacją skóry przez lipofilne grzyby drożdżopodobne z rodzaju Malassezia. Obserwuje się między innymi zwiększenie liczby komórek tych grzybów w zmianach skórnych, korelację pomiędzy stopniem nasilenia objawów a liczbą drobnoustrojów, uzyskiwanie remisji klinicznych po zastosowaniu leczenia przeciwgrzybiczego oraz zwiększoną proliferację grzybów w przypadku nawrotów choroby. Łojotokowe zapalenie skóry może być związane z występowaniem różnych gatunków Malassezia spp. w skórze zmienionej chorobowo i skórze zdrowej.

Drożdżaki lipofilne posiadają zdolność przeprowadzenia reakcji lipolitycznych i uwalniania z trójglicerydów łoju wolnych kwasów tłuszczowych, odgrywających ważną rolę w mechanizmach zapalnych, prowadzących do podrażnienia skóry i złuszczania naskórka. Wykazano również istotny wpływ tych drobnoustrojów na produkcję wielu cytokin prozapalnych, będących ważnymi mediatorami w indukowaniu i podtrzymywaniu ostrej fazy reakcji zapalnej. Osobnicza podatność na zakażenie grzybami z rodzaju Malassezia może wiązać się także ze zróżnicowaniem funkcjonowania układu odpornościowego gospodarza. Potwierdzeniem tej hipotezy może być zwiększona częstość występowania objawów u pacjentów z współistniejącym zakażeniem wirusem HIV.

Składniki szamponów stosowanych w łojotokowym zapaleniu skóry głowy Jednym z dowodów świadczących o roli drożdżaków z rodzaju Malassezia spp. w patogenezie łojotokowego zapalenia skóry jest skuteczność leków przeciwgrzybiczych w łagodzeniu przebiegu oraz ustępowaniu zmian skórnych. Rekomendowanym leczeniem w przypadku zmian zlokalizowanych w obrębie owłosionej skóry głowy, zarówno o typie łojotokowego zapalenia skóry jak i łupieżu, jest cyklopiroksamina w szamponie, posiadająca działanie grzybobójcze, grzybostatyczne oraz przeciwzapalne.

W leczeniu alternatywnym zalecane jest stosowanie szamponów zawierających inną grupę leków przeciwgrzybicznych - pochodne imidazolowe. W wielu badaniach wykazano efektywność leczenia tłustego łupieżu skóry owłosionej głowy po zastosowaniu szamponu z 2% ketokonazolem.

Dużą skuteczność mają również stosowane głównie w postaci szamponów preparaty zawierające pirytonian glinu, cynku i magnezu oraz siarczan selenu, a także związki redukujące i działające hamująco na podziały komórkowe, oparte na dziegciach i ichtiolu. 1% pirytonian cynku, stosowany w formie szamponu, posiada właściwości przeciwgrzybicze wywierane na drodze hamowania transportu w obrębie ściany komórkowej grzyba. Wykazano również jego właściwości keratoplastyczne, a także działanie przeciwłojotokowe.