Pachnąca terapia

Wtorek, 14 września 2010 | Uroda, Lifestyle
Oceń:
4.3 / 10 głosów

W ostatnim czasie systematycznie rośnie zainteresowanie wyrobami kosmetycznymi zawierającymi składniki pochodzenia naturalnego. W dużej mierze jest to związane z alergiami skóry, które coraz częściej kojarzone są ze związkami syntetycznymi. Popularnymi surowcami naturalnymi są olejki eteryczne.

Tradycja stosowania ziół sięga odległych czasów. W najstarszych źródłach pisanych można znaleźć informacje dotyczące produktów upiększających i pielęgnacyjnych, opartych na surowcach roślinnych, wykorzystywanych zarówno w roli nośników, jak i składników czynnych.

Związki aktywne występujące w roślinach można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej z nich zaliczamy produkty pierwotnej przemiany materii, stanowiące materiał budulcowy i źródło energii. Najważniejszymi przedstawicielami są tutaj cukry, kwasy organiczne, tłuszcze, aminokwasy, białka.

Drugą grupę stanowią składniki powstające w wyniku przemiany wtórnej roślin. Należą do nich: sterole, saponiny, substancje gorzkie, żywice, garbniki, alkaloidy, olejki eteryczne. Związki te wytwarzane są w różnych częściach roślin: owocach, kwiatach, kłączach, korzeniach, korze itp.

W zależności zarówno od zawartych w roślinie związków, jak i metody ich wyodrębniania z materiału roślinnego, pozyskuje się układy w różnych postaciach, m.in. ekstraktów, maceratów, olejów czy też olejków eterycznych. Dzięki tej różnorodności oferty składników roślinnych w konkretnym preparacie kosmetycznym można wykorzystać najbardziej efektywny surowiec. Coraz częściej pośród jego składników można spotkać olejki eteryczne.

Olejki znane były już w starożytności

Surowce te były wykorzystywane już w czasach starożytnych. I tak na przykład Królowa Kleopatra kropiła nimi, głównie różanym i jaśminowym, swoje suknie, pomieszczenia, a nawet żagle statków. Również Neron szczególnie cenił sobie olejek różany, którym koił bóle głowy i poprawiał trawienie. Ze Starożytnego Egiptu pochodzą informacje na temat innych olejków wykorzystywanych w tych czasach, m.in.: cedrowego, mirrowego, cyprysowego czy cytrusowego.

Do Europy olejki dotarły na przełomie XI i XII wieku. Średniowieczna włoska księżniczka Neroli używała do kąpieli i pielęgnacji skóry substancji pozyskiwanej z kwiatów pomarańczy. To właśnie od jej imienia pochodzi nazwa jednego z najcenniejszych olejków eterycznych – olejku neroli. Elżbiecie Łokietkównie zawdzięczamy słynną w całej Europie – Wodę Królowej Węgier, która pobudzała, odmładzała, leczyła reumatyzm, a której pierwotna receptura oparta była na olejkach rozmarynowym i tymiankowym.

Termin essential oil kojarzony jest z nazwą nadaną tej grupie surowców w XVI wieku przez Paracelsusa. Pochodzi od słów quinta essentia (łac. essentia – istota, byt) i definiuje je jako efektywnie działające składniki preparatu. Określenie to może także odnosić się do lotności tych związków, gdyż aether (łac.) oznacza substancję gazową, wypełniającą wszechświat.

Zainteresowanie tą grupą surowców wzrosło znacząco na początku ubiegłego stulecia, kiedy to francuski chemik Rene - Maurice Gattefosse odruchowo zanurzył poparzoną dłoń w stojącym w pobliżu naczyniu zawierającym olejek lawendowy. Rana szybko się zagoiła, a zdarzenie to skłoniło naukowca do podjęcia badań dotyczących właściwości leczniczych tego typu układów. W 1928 roku wprowadził on termin „aromaterapia”, stanowiący połączenie dwóch greckich słów: aromata – wonne korzenie i therapeia – opieka, leczenie.

W czasie II wojny światowej olejki eteryczne były często wykorzystywane jako środki zastępujące trudno dostępne leki.

Leczą i pielęgnują

Obecnie pod pojęciem olejku eterycznego rozumiemy mieszaninę wtórnych metabolitów roślin, pozyskiwaną z różnych ich części, na drodze destylacji z parą wodną lub hydrodestylacji. Wyjątek stanowią owoce cytrusowe, z których wydziela się tego typu surowce poprzez wyciskanie ich owocni.

Surowce te mogą zawierać od kilku do kilkuset składników. Pod względem chemicznym stanowią one kompozycję różnorodnych związków chemicznych: ketonów, aldehydów, alkoholi, estrów, laktonów, węglowodorów.

Ich cechami charakterystycznymi są zarówno zapach, jak również wielokierunkowa aktywność biologiczna, dzięki czemu znajdują szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach naszego życia. Obecnie pozyskuje się około 300 olejków eterycznych, jednak tylko kilkadziesiąt z nich ma walory użytkowe.

Surowce tego segmentu wykorzystywane są w medycynie, aromaterapii, przemyśle spożywczym, perfumeryjnym, a także – coraz częściej – kosmetycznym.

W kosmetyce olejki eteryczne można znaleźć pośród składników preparatów do pielęgnacji skóry. Odpowiednio dobrane, poprawiają jej wygląd, wygładzają, zmniejszają zmarszczki, w zależności od potrzeby rozjaśniają ją lub przyciemniają.

Łagodzą lub zmniejszają one także niektóre dolegliwości skórne, takie jak: infekcje, podrażnienia, alergie, łojotok. Zapewniają korzystne efekty w przypadku pękających naczynek. Przynoszą ulgę w poparzeniach, w tym również słonecznych. Olejki eteryczne stanowią także efektywne składniki preparatów – szczególnie przeciwłupieżowych – do włosów. Poprzez poprawę wyglądu, jak również oddziaływanie na zmysł węchu korzystnie wpływają na stan psychiczny użytkowników.

Najbardziej popularne olejki

Jednym z ważniejszych olejków wykorzystywanych w kosmetyce jest olejek różany. Pozyskiwany jest on z płatków róży, m.in. róży damasceńskiej - Rosa damascena. Jest to surowiec charakteryzujący się pięknym zapachem. Działa pielęgnacyjnie, przeciwzapalnie, kojąco, wygładza zmarszczki, usuwa objawy zmęczenia, uspokaja cerę wrażliwą. Jest szczególnie przydatny w przypadku skóry starzejącej się, wysuszonej i wiotkiej. Cechuje go także działanie lecznicze. Jego zastosowanie przynosi pozytywne efekty w przypadku dermatoz, ran, poparzeń.

Spośród olejków eterycznych na uwagę zasługuje, charakteryzujący się także wyjątkowo pięknym zapachem, surowiec pozyskiwany z kwiatów hiszpańskiego drzewa pomarańczy gorzkiej Citrus bigaradia Risso, znany jako olejek neroli. Zastosowany w recepturach preparatów pielęgnacyjnych wspomaga regenerację komórek skóry, poprawia jej elastyczność, spłyca zmarszczki, opóźnia proces starzenia, wzmacnia naczynia krwionośne. Pozytywnie wpływa na zmysły – odpręża. Najczęściej można go spotkać w preparatach regeneracyjnych, łagodzących skutki starzenia.

Pośród składników kosmetyków często pojawia się olejek cytrynowy (Citrus limonum), który działa wybielająco, ściągająco, reguluje pracę gruczołów łojowych. Cechują go ponadto właściwości przeciwpotowe, a także maskujące nieprzyjemne zapachy.

Można w nich również spotkać olejek rumianku rzymskiego (Anthemis nobilis), o działaniu łagodzącym, kojącym, który znajduje zastosowanie w pielęgnacji skóry suchej, delikatnej, szorstkiej, podrażnionej.

Olejki mogą także pełnić funkcję czynnika chłodzącego. Jednym z najważniejszych przedstawicieli tej grupy jest olejek miętowy (Mentla piperita), który nie tylko zapewnia efekt chłodu, dając długotrwałe uczucie świeżości, ale także działa antyseptycznie.

Do preparatów kosmetycznych chętnie wprowadzany jest również olejek lawendowy (Lavandula officinalis). Surowiec ten stymuluje podziały komórkowe, normalizuje ilość wydzielanego łoju, przyspiesza proces gojenia oparzeń, w tym także słonecznych, pomaga zwalczać trądzik, hamuje łysienie.

Przy likwidowaniu rozstępów skóry wykorzystuje się cenne właściwości olejku geraniowego (Geranium L.), który poprawia gospodarkę płynami, zwalcza cellulitis. Podobne działanie wykazuje także olejek jałowcowy (Juniperus communis).

W przypadku pielęgnacji włosów chętnie stosuje się olejki: rozmarynowy (Rosmarinus officinalis), ylangowy (Cananga odorata), sandałowy (Santalum album) czy też wymieniony już geraniowy i lawendowy.

Właściwości konserwujące

W wyrobach kosmetycznych olejki eteryczne wykorzystywane są również jako substancje konserwujące. Dobierając odpowiedni ich zestaw lub łącząc je z konserwantami syntetycznymi, można obniżyć zawartość tych ostatnich, które mogą być szkodliwe. Spośród olejków charakteryzujących się właściwościami antymikrobowymi należy wymienić m.in. olejek drzewa herbacianego (Melaleuca alternifolia), kanuka (Kunzea ericoides), manuka (Leptospermum scoparium), męczennicy (Passiflora amethystina), cynamonowy (Cinnamomum zeylancium), tymiankowy (Thymus vulgaris), krwawnika pospolitego (Achillea millefolium), czyścicy drobnokwiatowej (Acinos arvensis) czy też wspominany już kilkakrotnie olejek lawendowy.

SPA w domu

Istotną cechą użytkową olejków eterycznych jest to, że większość z nich jest uznawana za bezpieczne dla człowieka. Co istotne – jako produkty naturalne, w odróżnieniu od konserwantów, są one biodegradowalne, a to czyni je przyjaznymi dla otaczającego nas środowiska.

Dzięki olejkom eterycznym możemy przygotować sobie prywatne, domowe SPA. W aptekach coraz częściej pojawiają się specjalne preparaty przeznaczone do kąpieli aromaterapeutycznych. Głównymi składnikami tego typu wyrobów są właśnie profilujące ich działanie olejki eteryczne.

Dodatek olejku eukaliptusowego, sosnowego czy tymiankowego uspokaja nerwy, łagodzi stres. Lawenda, jałowiec oraz cynamon odprężają, zaś mięta i rozmaryn działają rozluźniająco.

Jeżeli biorąc kąpiel, zapalimy sobie w łazience odpowiednio dobrane zapachowo świece lub kominek aromaterapeutyczny, a po kąpieli zastosujemy preparat do masażu ciała, przygotowany samodzielnie na bazie oleju roślinnego i olejku eterycznego, wyjdziemy z łazienki odprężeni i wypoczęci. Olejki eteryczne wywierają bowiem korzystny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne. Mogą one stanowić swoisty lek w przypadku przemęczenia, przygnębienia czy stresu.

Wykorzystano materiały: Brud W., Konopacka I., Pachnąca apteka, AW Comes, Warszawa.

Źródło Pachnąca terapia

Podobne tematy